• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
Site Menüsü
Site Haritası
Takvim

Gebelik ve Gizli Şeker (Diabet)

 gestasyonel-diabet--gebelikte-gizli-seker-gebelik-sekeri

GEBELİKTE DİABET HASTALIĞI:
 gebelikte diabet - kan şekeri ölçümü

Şeker hastalığı, kanda glukoz (şeker) yüksekliği ile seyreden kronik bir hastalıktır. Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında bozukluklara neden olur. Şeker hastalığı olan kişilerde göz, böbrek, kalp damar hastalıkları ve nörolojik hastalıkların gelişme riski artmıştır.

Yaklaşık 100 gebelikten 3’ünde görülür.

Gebelikte anne karnındaki bebek, annenin kan şekerini kullanır. Bu nedenle gebelerde hipoglisemiye, yani kan şekerinin düşmesine bağlı belirtiler görülebilir.

Gebelerde açlık kan şekeri 65-105 mg/dl arasındadır. Yemekten 1 saat sonra ölçülen kan şekeri düzeyi gebeliğin 20. haftasından itibaren artmaya başlar. Bunun nedeni gebelikte artan bazı hormonların insüline karşıt etki yapması ve insülinin etkisini azaltmasıdır. İnsüline karşıt etki yapan bu hormonlar insan plasental laktojeni, kortizol, estrogen ve progesterondur.

Gebelikte insülin gereksinimi gebelik haftasına göre değişir. İlk 20 haftada insülin gereksinimi azalır. Bunun nedenleri fetusun anne kanından glukoz kullanması ve insülin karşıtı hormonların henüz çok yüksek düzeylere ulaşmamasıdır. Bu dönemde gebelik bulantı ve kusması yaygın olduğundan anne yeterli beslenemeyebilir. Bu durum kan şekeri artışını engeller.

Gebeliğin ikinci yarısında, yani 20. haftadan sonra insülin gereksinimi artar. Pankreas bunu karşılamak için ekstra insülin sentezlemez. Besinlerle alınan glukoz, yeterli insülin yoksa hücreler tarafından kullanılamaz ve bu durum kan şekerinin artışına neden olur.

BEBEĞE ETKİLERİ

Diabetli annelerdeki kan şekeri artışı bebeğin pankreasını uyararak bebekte insülin yapımını arttırır. İnsülin artışı karaciğerde glukojen sentezine, yağ yapımının artışına ve protein yapımına ve sonuç olarak bebeğin iri olmasına (makrozomi) neden olur.

Diabet belirtileri olan acıkma, susama ve sık idrar yapma gibi belirtiler, tüm gebelerde rastlanan şikayetler olduğundan bu belirtilerin üzerinde durulmayabilir. Annede farkına varılmasa bile şeker yüksekliği fetus açısından zararlı olabilir. İri bebek olasılığının artışı yanı sıra ölü doğum, doğum travmaları ve yenidoğan döneminde kan şekerinde düşme gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

GESTASYONEL DİABET (GEBELİKTE ORTAYA ÇIKAN DİABET)

Gebelikte ortaya çıkan ve glukoz yükleme testi ile belirlenebilen bir durumdur.

Gebelikte gizli şeker testi nasıl ve ne zaman yapılır?


Gebelik sona erince kan şekeri normale döner. Gebelikte diabet ortaya çıkan kadınlarda yaşamlarının daha sonraki dönemlerinde diabet gelişme riski vardır. Bu risk normal kilodakilerde % 20, kilosu fazla olanlarda ise % 60’tır.

DİABET AÇISINDAN RİSKLİ OLANLAR

• Ailesinde diabet olanlar.
• İki veya daha fazla düşük.
Ölü doğum yapanlar veya açıklanamayan yenidoğan ölümü olanlar.
• 4500 gr üzerinde bebek doğuranlar.
• Doğumsal anomalili bebek doğuranlar.
• Önceki gebelikte polihidramnios. (bebeğin etrafındaki suyun artışı)
• Önceki gebelikte hipertansiyonu olanlar.
Sık idrar yolları infeksiyonları veya mantar infeksiyonu geçirenler.

MEVCUT GEBELİKTE DİABET RİSKİ OLANLAR

• Gebelikte aşırı kilo alanlar: 20 kilo üzerinde kilo alanlar veya 95 kg.ın üstünde olanlar
• Gebelik öncesi kilosu normal kilosunun %30 üstünde olanlar
• İdrarında şeker tesbit edilenler
Bebeğin sıvısının arttığı gebeler
Hipertansiyonu olanlar
Çoğul gebeliği olanlar
• Sık infeksiyon geçirenler

TANI

• Yukarıda belirtilen risk faktörlerini taşıyanlar
• Sık idrar yapma, sık acıkma, çok su içme isteği olanlar
• Açıklanamayan kilo kaybı, özellikle normal veya fazla yemeğe rağmen kilo verme
• Halsizlik

Bu belirtilerle hastaların yarısında tanı koymak mümkündür. Diğer yarısı ise ancak laboratuar testleri ile belirlenebilir.

Tüm gebelerde 24-28 haftalar arasında glukoz yükleme testi yapılması gerekmektedir. İlk yapılması gereken test 50 gr glukoz ile 1 saatlik yüklemedir. Bu test sonucunda 1 saatlik değeri 140 mg/dl üzerinde bulunanlarda 100 gr glukoz ile 3 saatlik yükleme yapılmalıdır. Bu test yapılırken açlık, 1. saat, 2. saat ve 3. saat değerlerine bakılır. Normal değerler 105-190-165-145’in altında olmalıdır. Bu değerlerden biri bile bu sınırların üzerinde olanlarda gebeliğe bağlı diabet söz konusudur. Günümüzde 50 gramlık test ve daha sonra 100 gramlık test yerine, baştan 75 gram (2 saatlik) şeker yükleme testi de yapılabilmektedir. Açlık 92, 1. saat 180, 3. saat 153'ün üzerinde ise gebelik şekeri var demektir. Bazı medyatik doktorlar tarafından televizyonlarda kanal kanal gezilerek, gebelerde şeker, glukoz yükleme testi (oral glukoz tolerans testi, OGTT) yapılmasının zaralı olduğu söylendiği görülmektedir. Bu tamamen gerçek dışı ve bilim dışı bir söylemdir. 75 gramlık şeker testinin yapıldığı dönemde anne karnındaki bebek yaklaşık 350-550 gram ağırlığındadır. Sanki bu 75 gram şeker direkt olarak bebeğe ağızdan ya da damardan veriliyormuş gibi gösterilerek, bebeğin ağırlığının %15-20'si kadar şeker verilince bebek şeker komasına girer ve ölür denmektedir. Halbuki bu 75 gram şekerin annenin tüm vücudunda dağılmakta ve 75 gram şekerin 500-1000 de biri bebeğin kanına karışmaktadır. Bu da 1 gram şeker bile etmez. Yani bebeğe giden şeker 1 gramdan azdır. Aslında bir küçük şerbetli baklava ya da bir tabak makarnada da 75 gram glukoz zaten mevcuttur. 75 gram glukoz (şeker) 1 bardak suda eritilip, hamile kadına verildiğinde tiksinme hissi ve bulantı-kusma olabilir. Belki tek zararı budur. Eğer bu 75 gram şeker 3 bardak suda eritilip, içine de biraz limon sıkılınca bu tiksinti, bulantı-kusma zaten olmaz.  

Aşikar yani belirgin diabet tanısı için açlık kan şekerinin 2 ölçümde 105 mg/dl üzerinde olması yeterlidir. Bunlara zaten şeker testi yapmaya gerek yoktur. 

Gebelikte diabet saptanan hastalar kadın doğum hekimi yanısıra, bir endokrinolog tarafından izlenmelidir. Öncelikle diyetle kan şekeri düzenlenmeye çalışılmalı, kan şekeri yüksek olanlarda insülin başlanmalıdır. Bu gebeler kan şekeri ölçüm cihazı ile kendi şekerlerini izleyip, insülinlerini yapabilirler.

Gebeliğin 30. haftasından itibaren fetuslar da yakından izlenmelidir. 32. haftadan itibaren haftalık, 36. haftadan itibaren de haftada 2 kez nonstres test ile bebek kalp atışları izlenebilir. Doğum 37. haftadan itibaren planlanabilir.

KOMPLİKASYONLAR

Anne açısından:

1.Polihidramnios: Bebeğin suyunun artışı su kesesinin erken açılmasına ve solunum sıkıntısına neden olabilir.
2.Preeklampsi (  Gebelik ve Hipertansiyon  )gelişme riski 4 kat artmıştır.
3.İnfeksiyon gelişme sıklığı artmıştır ve infeksiyonlar daha ağır seyreder.
4.İri bebek, fetal distres gibi nedenlerle sezaryen sıklığı artmıştır.
5.Doğum sonrası kanama riski artmıştır.
6.Uzun süredir diabeti olanlarda böbrek ve göz hastalıkları riski artmıştır.

Bebek açısından:

1.Uterus içinde bebeğin ölümü: sıklığı %3-12
2.Bebekte bazı hastalıkların sıklığı artmıştır:
Erken doğuma bağlı sarılık.
• İri bebek: Vaginal doğumda travma riski.
• Hipoglisemi: Annenin kan şekeri yüksekliğinin ortadan kalkması nedeni ile bebeklerde kan şekeri düşebilir.
• Hipokalsemi.

• SOLUNUM SIKINTISI:

Diabetik annelerin bebeklerinde daha sık solunum sıkıntısına rastlanmaktadır.

DOĞUMSAL ANOMALİ SIKLIĞI:

Gebelik öncesinde diabeti olup, kan şekeri iyi kontrol edilmeyenlerde doğumsal anomali sıklığı artar. Normalde %3 civarında olan anomali sıklığı bu grup gebede %5 ile 10 arasında değişmektedir. En sık rastlanan anomaliler kalp anomalileri ve sinir sistemi ile ilgili olanlardır.

Gelen sorular: Gebelikte gizli şeker testinin bazı medyatik doktorlar tarafından söylendiği gibi zararlı olduğu doğru mu?, Hangi gebelerde şeker hastalığı çıkma riski daha fazladır?, Gebelikte şeker rahatsızlığı çıkarsa takip ve tedavi nasıl yapılır?, Gizli şeker diabetin bebeğe ve anneye zararları ve getirdiği riskler nelerdir?

 


Hava Durumu
Anlık
Yarın
23° 26° 16°
Saat